Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters

Autisme bij kinderen

Een kind met autisme heeft vaak meer moeite met de verwerking van prikkels dan andere kinderen. De informatieverwerking in de hersenen werkt op een andere manier, en juist binnen het onderwijs is dit een belangrijk aandachtspunt. Leerlingen met autisme hebben daarom extra baat bij een goede ondersteuning in de klas. Autisme, of ‘autismespectrumstoornis’, is een ontwikkelingsstoornis met verschillende uitingsvormen en heeft invloed op alle aspecten van het leven van het kind. Deze tekst geeft leerkrachten handvatten voor de ondersteuning van deze kinderen.

Het opnemen en verwerken van – met name nieuwe – informatie is bij kinderen met autisme ontregeld. Dit werkt anders dan bij de meeste andere kinderen. Bij kinderen met autisme lijken de zogenoemde ‘executieve functies’ zich afwijkend te ontwikkelen. Dit zijn de hogere controlefuncties van de hersenen – iemand met autisme heeft bijvoorbeeld moeite met het schakelen van de ene situatie naar de andere (insistance on sameness ofwel ‘moeite met veranderen’). Dit betreft zowel kleine, toevallige veranderingen in de dagelijkse routine als grotere, structurele veranderingen in de organisatie thuis of op school.

De informatie die via de zintuigen binnenkomt, wordt bij deze kinderen op een andere manier verwerkt. Leerlingen met autisme hebben vooral moeite om de losse details die ze waarnemen tot een samenhangend geheel te maken. Zie het als een puzzel waar alle stukjes van aanwezig zijn, maar waarvan het voorbeeld ontbreekt. Doordat ze de samenhang van de dingen niet snappen, hebben leerlingen met autisme moeite om de wereld om zich heen te begrijpen. Deskundigen noemen dit: ‘problemen met de centrale coherentie’.

De informatie die deze kinderen moeten verwerken is ze ook vaak te veel (overload). Bij wijze van spreken: hun accu raakt leeg en ze vragen om hulp om de wereld om hen heen weer te kunnen begrijpen.

Leerlingen met autisme hebben problemen in de omgang met anderen, dus ook met hun klasgenoten en leerkrachten. Ze vinden het moeilijk om met anderen te communiceren. En het is voor hen vaak moeilijk om zich te verplaatsen, of inleven in anderen. Ook valt vaak op dat hun interesses beperkt zijn. En dat hun gedrag afwijkt van dat van hun klasgenoten. Ook is er vaak sprake van over- of ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels (voor geluid, aanraking, smaak, geur), grote ontvankelijkheid voor vaste routines en verslaving (games), een verstoorde evenwichtszin en een verstoord bewustzijn van de stand van het eigen lichaam (de zogenoemde propriocepsis).

In de klas zijn deze kenmerken bijvoorbeeld als volgt te herkennen:

  • het kind begrijpt niet waarom een ander boos is
  • het kind merkt niet op en houdt er geen rekening mee dat een ander zich wil concentreren op de les, hoofdpijn heeft, moe is, met iets anders bezig is
  • het kind kan niet meer helder nadenken omdat er te veel op hem afkomt

Hoe sterk kinderen met autisme deze kenmerken vertonen, verschilt per individu. Slechts een klein deel van hen voldoet aan álle kenmerken. In de schoolsituatie zal een leerkracht uiteraard ook speciale aandacht geven aan leerlingen die in beperkte mate of slechts aan een deel van deze kenmerken voldoen.

Bij meisjes is autisme soms moeilijker herkenbaar doordat de gedragskenmerken minder uitgesproken zijn, of door een andere combinatie van symptomen. Ook wordt autisme bij meisjes vaak later vastgesteld, soms pas halverwege de basisschoolperiode of nog later. Meisjes vertonen vaker kopieergedrag of aangeleerd gedrag.

Terug naar boven
Terug naar boven
Terug naar boven
Terug naar boven
Terug naar boven
Terug naar boven
  • ToM-training
    Kinderen vaardiger maken in het beoordelen van sociale situaties, waardoor zij beter in staat zijn emoties bij zichzelf en anderen te herkennen en zich te verplaatsen in de gedachten en overwegingen van anderen.
  • Individuele oudertraining bij kinderen met autisme
    Vermindert gedragsproblemen van het kind en bevordert prosociaal gedrag door middel van het verbeteren van vaardigheden en het vergroten van het gevoel van competentie van de ouders.
  • Ik ben speciaal
    Psycho-educatie. Mensen met autisme vaardigheden leren om zijn of haar handicap een plaats te geven in zijn of haar leven. Met beoordeling van de werkgroep Autisme.
  • Pivotal Response Treatment
    Werken aan sociale competentie, communicatie en flexibiliteit door middel van de zogenoemde pivotal areas. Daarnaast wordt gewerkt aan de interactie tussen ouder en kind. Centrum Autisme is gecertificeerd door de ontwikkelaars om deze behandelvorm te trainen aan derden.
Terug naar boven

oudervereniging Balans. De NVA heeft in verschillende regio’s zogenaamde Autisme Info Centra, waar mensen in contact kunnen komen met vrijwilligers van de vereniging. Ook MEE kan ondersteuning bieden, onder andere op het gebied van opvoeden, begeleid wonen en dagbesteding.

Terug naar boven
Terug naar boven

    Reageren

    Kunnen we deze tekst verbeteren, of vond u niet precies wat u zocht? Laat het ons weten.

    Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

    De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

    Sluiten